Οι διδασκάλισσες, απόφοιτες των Αρχιγενείων Εκπαιδευτηρίων, που λειτούργησαν ανελλιπώς στους Επιβάτες από το 1857 ως το 1922, έργο των εθνικών ευεργετών Σαράντη και Ελένης Αρχιγένους, έθεσαν στόχο στη ζωή τους να ανυψώσουν πνευματικά τον φτωχό προσφυγικό οικισμό ενεργοποιώντας δίκτυο αλληλεγγύης ανάμεσα στους διασκορπισμένους πατριώτες -οι ευπορότεροι είχαν μετακινηθεί σε πόλεις του εξωτερικού και σε αστικά κέντρα της Ελλάδας. Ίδρυσαν τον σύλλογο «Αρχιγένης» (1928) και προχώρησαν σε δενδροφυτεύσεις. Τον μετονόμασαν σε σύλλογο «Οσία Παρασκευή» (1936) και ανήγειραν επιβλητικό ναό προς τιμήν της προστάτιδάς τους Οσίας Παρασκευής της Επιβατινής (1945). Στη συνέχεια έδρασαν ως σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων «Ο Αρχιγένης» και πέτυχαν μετά από σκληρό αγώνα να τους δοθούν τα υπολείμματα του αρχιγενείου κληροδοτήματος για την ανέγερση του Αρχιγενείου Δημοτικού Σχολείου (1957-φωτογραφία). Από εκεί και πέρα εργάστηκαν για την ηθική και υλική υποστήριξη των μαθητών και μαθητριών του σχολείου, για να μπορέσουν να συνεχίσουν τις σπουδές τους. Παράλληλα, υποστήριξαν και το πολιτιστικό έργο που ανέπτυξε ο αθλητικός όμιλος. Πηγή:https://parallaximag.gr/thessaloniki-news/apo-tin-palia-tous-patrida-stous-neous-epivates-thessalonikis
Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 22 του Ν. 4415/2016 ¨Ρυθμίσεις για την ελληνόγλωσση εκπαίδευση, τη διαπολιτισμική εκπαίδευση και άλλες διατάξεις" (ΦΕΚ 159/06-09-2016. τΑ΄), τα σχολεία Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης μετατράπηκαν και λειτουργούν ως Πειραματικά Σχολεία Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Έκτοτε το σχολείο άλλαξε ονομασία και ονομάζεται:
| Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Νέων Επιβατών - Αρχιγένειο |
Το σχολείο, κατά τη σχολική χρονιά 2025-2026, λειτουργεί ως 11/θέσιο με 188 μαθητές/τριες και 39 εκπαιδευτικούς. Η δύναμη των εκπαιδευτικών και των μαθητών/τριών του σχολείου αυξομειώνεται. Μετά τη διαπίστωση από την τεχνική υπηρεσία του Δήμου Θερμαϊκού στατικών προβλημάτων στα κτίσματα Β και Γ, το σχολείο μεταφέρθηκε στην Περαία και στην Προέκταση της οδού Κωστή Παλαμά, σε ενοικιαζόμενο κτίριο. Διευθυντής του σχολείου είναι ο Πασχάλης Δημόπουλος ΠΕ70 και Υποδιευθύντρια η Μαρία Καραποναρλίδου ΠΕ70. Ο Σύλλογος Διδασκόντων σε άριστη συνεργασία με τον Σύλλογο Γονέων & Κηδεμόνων αγωνίζονται για την πρόοδο και την εξέλιξη των μαθητών/τριών που αφορά τη διαμόρφωση της προσωπικότητας, την κατάκτηση και αφομοίωση της γνώσης και την επίτευξη της καλής, άριστης ζωής.